Nội dung chính
Ngành F&B đang biến “đồ lưu niệm” thành nguồn doanh thu mới
Mở đầu năm 2026, khách hàng bước vào một chuỗi nhà hàng nhanh tại Mỹ không chỉ gặp bánh mì kẹp hay cà phê, mà còn nhìn thấy kệ trưng bày cốc giữ nhiệt, móc khóa, túi tote và các món đồ sưu tầm giới hạn.
Chi phí tăng và biên lợi nhuận siết hẹp
Theo Evert Gruyaert, đối tác cấp cao tại Deloitte, chi phí vận hành của các chuỗi trung cấp đang “bị kẹt” giữa giá nguyên liệu và lương thực nhân công. Khoảng 40% người tiêu dùng Mỹ thuộc nhóm “săn giá trị”, muốn nhận được nhiều hơn so với số tiền bỏ ra.
Giảm giá liên tục có thể “cắt dao” biên lợi nhuận mỏng, vì vậy các nhà hàng tìm đến “chiến lược giữ trọn biên lợi nhuận” – bán thực phẩm với giá niêm yết, đồng thời cung cấp đồ lưu niệm có giá trị cảm xúc cao.
FOMO và sức mạnh của sự khan hiếm
Ernie Ross của Ross Advertising cho rằng sự khan hiếm là “đòn bẩy bán hàng mạnh mẽ nhất”. Khi nguồn cung chỉ có vài chục hoặc vài trăm chiếc, người tiêu dùng sẽ xếp hàng vì nỗi sợ bỏ lỡ.
Chiến lược này khai thác trực diện FOMO (Fear Of Missing Out), biến một món đồ bình thường thành “chứng nhận” độc quyền.
Ví dụ thực tiễn 2026
Chick‑fil‑A ra mắt bộ cốc hoài cổ 3,99 USD, trong đó 3.000 chiếc cốc vàng có vé ăn miễn phí trong một năm. Tỷ lệ trúng thưởng 1/1.867, đủ để kéo hàng ngàn khách hàng tới cửa hàng.
Starbucks ra mắt ba bộ sưu tập đồng thời: “Coffee for All”, bộ cốc Tết Nguyên đán với hình ngựa năng động, và bộ Valentine màu hồng‑đỏ. Giá từ 14,95–29,95 USD, nhưng khách hàng sẵn sàng chi trả vì cảm giác “được thưởng” và thể hiện phong cách.
Tương lai và ảnh hưởng dài hạn
Ba chuyên gia Ross, Gruyaert và Moutray đều cho rằng xu hướng này “không phải bong bóng”. Khi chi phí vẫn là gánh nặng, doanh thu phụ trợ từ đồ lưu niệm sẽ ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn.
Chương trình khách hàng thân thiết đang được tích hợp với đồ lưu niệm độc quyền – người dùng phải đạt cấp độ thành viên để có quyền mua các mặt hàng giới hạn, tạo “khóa chân” lâu dài.
Như vậy, đồ lưu niệm đã chuyển từ vật phẩm khuyến mãi sang công cụ tài chính, cầu nối văn hoá và vũ khí tối ưu lợi nhuận cho ngành F&B.