Nội dung chính
SBIC – tên mới của Vinashin – đã chính thức bị Tòa án mở thủ tục phá sản, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử doanh nghiệp từng được mệnh danh là “quả đấm thép” của nền kinh tế Việt.
SBIC và các công ty con bị mở thủ tục phá sản
Theo quyết định của TAND khu vực 2 – Hà Nội, Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC) cùng Công ty TNHH MTV Đóng tàu Bến Thủy đã bị tuyên bố mất khả năng thanh toán và mở thủ tục phá sản.
Quyết định này được đưa ra sau khi Tòa án xác định có căn cứ chứng minh hai doanh nghiệp không còn khả năng thanh toán nợ theo quy định pháp luật.
Quy trình nộp giấy đòi nợ
Trong vòng 30 ngày kể từ ngày 14‑1, các chủ nợ phải gửi giấy đòi nợ tới TAND khu vực 2 – Hà Nội (30 Huỳnh Thúc Kháng, phường Láng, Hà Nội). Giấy đòi nợ phải được gửi cho quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản và phải bao gồm:
- Chi tiết nợ có bảo đảm và phương thức bảo đảm.
- Chi tiết nợ không có bảo đảm.
- Thông tin về các khoản bồi thường theo hợp đồng (nếu có).
Giấy đòi nợ cần có chữ ký của chủ nợ hoặc người đại diện hợp pháp; nếu là pháp nhân, phải đóng dấu theo quy định.
Lịch sử và quá trình tái cấu trúc của Vinashin
Vinashin, trước khi đổi tên thành SBIC, từng là một trong những “quả đấm thép” của nền kinh tế với hơn 240 đơn vị thành viên hoạt động đa ngành.
Năm 2010, Thanh tra Chính phủ công bố kết luận chỉ ra nhiều sai phạm và thua lỗ nghiêm trọng, khiến Vinashin thâm hụt gần 5.000 tỷ đồng, không bảo toàn được vốn Nhà nước.
Sau khi lãnh đạo bị xử lý hình sự, Vinashin bắt đầu quá trình tái cấu trúc từ năm 2010, và đến năm 2013 đã chuyển thành Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC).
Trong giai đoạn 2014‑2023, SBIC không trực tiếp sản xuất mà chủ yếu thực hiện vai trò quản lý, điều hành và định hướng chung cho các công ty con. Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh vẫn không đạt hiệu quả, dẫn đến việc mất khả năng thanh toán.
Từ “quả đấm thép” đến thất bại
Vào tháng 4‑2024, SBIC tự nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản lên TAND Hà Nội. Tiếp đó, một loạt công ty con – bao gồm Đóng tàu Phà Rừng, Bạch Đằng, Hạ Long, Đóng tàu và công nghiệp hàng hải Sài Gòn, CNTT Sài Gòn, Cam Ranh và Thịnh Long – cũng lần lượt nộp đơn tương tự.
Đề xuất của Bộ GTVT và tác động tới người lao động
Bộ Giao thông Vận tải (nay là Bộ Xây dựng) đã kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Lao động – Thương binh & Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) xem xét cơ chế khoanh nợ bảo hiểm xã hội của người lao động, miễn lãi chậm đóng. Nếu nguồn thu từ phá sản không đủ, đề xuất cho phép sử dụng ngân sách Nhà nước để bảo đảm quyền lợi.
Bộ GTVT cũng đề xuất quyết toán quỹ tiền lương cho người lao động và người quản lý tại công ty mẹ và các đơn vị thuộc SBIC dựa trên số thực chi giai đoạn 2014‑2023; từ năm 2024 trở đi, tiền lương sẽ được xác định theo kết quả sản xuất, kinh doanh của từng đơn vị.
Những đề xuất này nhằm giảm thiệt hại cho người lao động, đồng thời tạo khung pháp lý rõ ràng cho việc xử lý nợ xã hội trong bối cảnh doanh nghiệp phá sản.