Đóng mã số thuế: hộ kinh doanh kê khai được giảm tới 85% tiền phạt

Bộ Tài chính trình phương án giảm tới 85% tiền phạt cho hộ kinh doanh kê khai khi đóng mã số thuế. Lưu ý: đây mới là đề xuất trong dự thảo, chưa phải chính sách đã thông qua.
Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai có thể được giảm tới 85% tiền phạt khi làm thủ tục đóng mã số thuế, nếu nộp đầy đủ hồ sơ còn thiếu. Đây là phương án Bộ Tài chính trình Chính phủ, nằm trong dự thảo Nghị quyết về chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế. Cần nhấn mạnh ngay từ đầu: đây mới là đề xuất trong dự thảo, chưa phải chính sách đã được thông qua.
Từ mức đề xuất giảm 50% ban đầu, Bộ Tài chính trình phương án giảm tới 85%. Cụ thể, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai khi nộp đủ hồ sơ khai thuế và thông báo, báo cáo về hóa đơn có vi phạm về thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc quy định về lập, gửi thông báo, báo cáo hóa đơn được đề xuất áp dụng mức phạt bằng 15% mức phạt theo Điều 13, Điều 29 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP. Chính sách dự kiến áp dụng từ ngày 21/11/2026 đến hết ngày 30/6/2028, mức phạt 15% áp dụng thống nhất trong toàn bộ thời gian này, không theo lộ trình tăng dần.

Gỡ vướng cho hộ đã ngừng hoạt động
Dự thảo tập trung tháo gỡ vướng mắc cho người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế (trạng thái 03) hoặc không hoạt động tại địa chỉ đăng ký (trạng thái 06). Tiền phạt vi phạm hành chính tích lũy qua nhiều năm đã vượt quá khả năng tài chính của một bộ phận người nộp thuế, khiến họ không thể hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế dù đã ngừng kinh doanh từ lâu.
Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán, dự thảo đề xuất không xử phạt hành vi vi phạm thủ tục thuế. Lý do là thuế khoán là phương thức cơ quan thuế chủ động xác định nghĩa vụ thuế, thay vì người nộp thuế tự kê khai, tự tính thuế. Bộ Tài chính giải trình chính sách này nhằm xử lý tồn tại về thủ tục thuế của cơ chế quản lý thuế khoán trước đây, tạo điều kiện để người nộp thuế chủ động quay lại cơ quan thuế hoàn thiện hồ sơ và làm thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Doanh nghiệp: giảm theo thời điểm hoàn thành hồ sơ
Đối với doanh nghiệp, tổ chức đã nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế còn thiếu, dự thảo đề xuất áp dụng mức phạt bằng 30%, 50% hoặc 70% mức phạt hiện hành tùy thời điểm hoàn thành hồ sơ: 30% nếu hoàn thành từ ngày Nghị quyết có hiệu lực đến hết 30/6/2027 (giảm 70%), 50% từ 1/7/2027 đến 31/12/2027, 70% từ 1/1/2028 đến 30/6/2028.
Bộ Tư pháp góp ý đề nghị làm rõ cơ sở quy định không xử phạt vi phạm thủ tục thuế đối với toàn bộ hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán, trong khi khoản 4 Điều 9 Nghị định số 125⁄2020 chỉ quy định không xử phạt đối với hộ, cá nhân kinh doanh đã bị ấn định thuế theo Điều 51 Luật Quản lý thuế. Bộ Tư pháp đồng thời đề nghị làm rõ cơ sở thiết kế mức phạt riêng cho nhóm kê khai.
Cơ quan soạn thảo lưu ý Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 đã hết hiệu lực từ ngày 1/7/2026, nên quy định dẫn chiếu Điều 51 của Luật này cần xem xét lại với các trường hợp áp dụng phương pháp khoán theo quy định cũ, chủ yếu là nghĩa vụ thuế các kỳ trước năm 2026.
Không miễn nghĩa vụ nộp thuế
Một điểm quan trọng cần lưu ý: việc không xử phạt không đồng nghĩa với miễn nghĩa vụ nộp thuế hoặc miễn trách nhiệm đối với hành vi gian lận, che giấu doanh thu, trốn thuế. Chính sách không áp dụng với hành vi trốn thuế, gian lận thuế và người nộp thuế đang bị kiểm tra, thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử về các hành vi này.
Đề xuất lần này hướng tới người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng còn vướng thủ tục, giúp họ hoàn thiện hồ sơ với chi phí thấp hơn. Tuy nhiên, tất cả vẫn đang ở giai đoạn dự thảo trình Chính phủ, người nộp thuế nên chờ quyết định chính thức trước khi làm thủ tục đóng mã số thuế.
Nguồn tin: VietnamNet



